Soru: Hocam, yüksek tibial osteotomi tam olarak nedir?

Yüksek tibial osteotomi, dizin özellikle iç tarafındaki yükü azaltmak için yapılan eklem koruyucu bir ameliyattır. Halk arasında "bacak düzeltme ameliyatı" olarak da bilinir. Özellikle dizin iç kısmında kireçlenme olan ve bacaklarında parantez görünümü bulunan hastalarda uygulanır.

Bu ameliyatta amaç, dizin aşınmış kısmına binen yükü azaltıp daha sağlam bölgelere aktarmaktır. Böylece hem ağrıyı azaltmayı hem de diz protezini mümkün olduğunca geciktirmeyi hedefliyoruz.

Soru: Yani bu ameliyat diz protezine alternatif mi?

Aslında bazı hastalarda evet. Özellikle genç ve aktif hastalarda total diz protezi yerine tercih edebildiğimiz önemli bir seçenek.

Çünkü 45-55 yaşlarında aktif bir hastaya hemen diz protezi yapmak her zaman ideal olmayabiliyor. Yüksek tibial osteotomi sayesinde kişinin kendi diz eklemini koruyarak yıllarca daha konforlu bir yaşam sağlamaya çalışıyoruz.

Soru: Hangi hastalar bu ameliyat için uygun oluyor?

En uygun grup genellikle:

• Dizin sadece iç tarafında kireçlenmesi olanlar,
• Bacaklarında içe eğrilik yani "O bacak" görünümü bulunanlar,
• Hareketli ve aktif yaşamına devam etmek isteyen kişiler,
• Görece genç hastalar oluyor.

Özellikle spor yapmak isteyen, yürüyüşten vazgeçmek istemeyen hastalarda oldukça faydalı olabiliyor.

Soru: Bu ameliyat nasıl yapılıyor?

Kaval kemiğinin üst kısmında kontrollü bir düzeltme yapıyoruz. Çok basit anlatmak gerekirse, bacağın yük taşıma eksenini değiştiriyoruz.

Böylece dizin aşınmış tarafına binen baskıyı azaltıyoruz. Sonrasında özel plak ve vidalarla kemiği sabitliyoruz.

Bugünkü modern tekniklerde ameliyat planlamasını milimetrik hesaplarla yapabiliyoruz.

Soru: Ameliyat sonrası süreç zor mu?

İlk birkaç hafta kontrollü bir iyileşme süreci oluyor. Hastalar genellikle ertesi gün ayağa kalkabiliyor. Bir süre koltuk değneği kullanılıyor.

Fizik tedavi burada çok önemli. Çünkü kas gücünün korunması ve diz hareketlerinin geri kazanılması sonucu doğrudan etkiliyor.

Soru: Hastalar ne zaman normal hayatına dönebiliyor?

Bu kişinin kemik yapısına, yapılan düzeltmenin miktarına ve fizik tedaviye uyumuna göre değişiyor.

Genellikle:

• Masa başı işlere 4-6 haftada,
• Daha aktif yaşama ise birkaç ay içinde dönüş mümkün olabiliyor.

Soru: Spor yapmaya tekrar izin veriliyor mu?

Evet, hatta bu ameliyatın önemli avantajlarından biri de bu.

Birçok hasta:

• Yürüyüş,
• Bisiklet,
• Yüzme,
• Hafif koşular
  gibi aktivitelere geri dönebiliyor.

Tabii her spor aynı değil; yüksek darbeli aktiviteler için kişiye özel değerlendirme gerekiyor.

Soru: Bu ameliyat diz protezini tamamen engeller mi?

Bunu garanti etmek doğru olmaz. Ancak doğru hastada yapıldığında diz protezi ihtiyacını uzun yıllar geciktirebiliyor.

Bazı hastalarda 10-15 yıl hatta daha uzun süre protezsiz konforlu yaşam sağlayabiliyoruz.

Soru: Ameliyatın riskleri var mı?

Her cerrahide olduğu gibi burada da bazı riskler mevcut:

• Enfeksiyon,
• Pıhtı oluşumu,
• Kemik kaynamasında gecikme,
• İstenilen düzeltmenin tam sağlanamaması gibi.

Ancak uygun hasta seçimi ve doğru cerrahi teknikle başarı oranları oldukça yüksektir.

Soru: Son olarak hastalara ne söylemek istersiniz?

Diz kireçlenmesi her zaman "hemen protez" anlamına gelmez. Özellikle genç ve aktif hastalarda eklem koruyucu seçenekleri değerlendirmek çok önemli.

Yüksek tibial osteotomi doğru hastada gerçekten yaşam kalitesini ciddi şekilde artırabilen güçlü bir cerrahi yöntemdir.

Kaynaklar

1. AAOS OrthoInfo – Osteotomy of the Knee
2. SICOT-J – Role of High Tibial Osteotomy in Medial Compartment Osteoarthritis
3. AAOS Clinical Practice Guideline – Knee Osteoarthritis
4. Archives of Bone and Joint Surgery – High Tibial Osteotomy Current Concepts